|
Een stukje
geschiedenis
© tekst:
Ruut Tilstra
De eerste geruchten
 |
Hoewel de huidige Witte Herder
nauw verwant is aan - of liever gezegd een directe
afstammeling is van - de Duitse Herder, is de exacte
herkomst van deze witte hond onbekend. Berichten
over de fokkerij van witte herdershonden voor 1900
komen uit Alsace-Lorraine. Aan het hof van de
koninklijke familie uit het Huis Habsburg worden
pure lijnen Witte Herders gefokt. Volgens de
verhalen zijn vooral de dames van het hof zeer
gecharmeerd van het uiterlijk en de kleur van deze
atletische, doch gracieuze, witte honden. Temeer
daar ze zo goed passen bij de schitterende
zilvergrijze of crème-witte Lippizaner paarden die
de koninklijke koets voorttrekken. De adellijke
familie von Habsburg is in die tijd zeer invloedrijk
in heel Europa en hun prachtige honden zijn fameus.
Dit kan één van de redenen zijn geweest dat de
Engelsen deze honden de naam White Alsation (Witte
hond uit de Elzas) hebben gegeven. Enige
terughoudendheid omtrent het waarheidsgehalte van
deze verhalen is hier op zijn plaats. Het zijn
geruchten en verwijzingen naar een fokkerij van pure
Witte Herdershonden zonder een steekhoudend bewijs.
Daarentegen wordt er geregeld
verwezen naar deze ‘von Habsburg bloedlijnen’ als
het gaat om afstammelingen van de Witte Herders uit
een aantal grote kennels, hetgeen het vermelden van
deze verhalen de moeite waard maakt.
|
Bij latere verwijzingen naar deze
bloedlijnen moeten in principe ook terughoudend
gereageerd worden, gezien een gebrek aan bewijs. De
eerste reële verwijzingen naar Witte Herdershonden
dateren van veel vroeger. Een vertaald geschrift uit
1494 van de hand van de Italiaan Petrus de Cresentis
geeft ons een idee van de eisen die in de middeleeuwen
aan de herdershond wordt gesteld:
“Een schaapherder mag niet dik en zwaar
zijn zoals een hofhond, maar moet minstens even sterk,
moedig en snel zijn, daar hij niet alleen moet vechten en
strijden maar ook hard moet kunnen lopen om de wolf na te
jagen om hem de buit die hij wilde stelen af te nemen en uit
de streek te verjagen. Daarom is het beter dat hij lang van
lijf is dan kort en vierkant, want de langlijvige hond zal
sneller zijn dan de vierkante, kort van lijf zijnde hond.
Deze schaapherders moeten dan ook totaal wit van kleur zijn,
zodat de herder zonder moeite zijn hond van de kudde kan
onderscheiden, zowel s‘nachts als in het ochtendgloren.”
19e eeuw
Een
volgende melding van een Witte Herdershond dateert uit 1882.
Men kan zich voorstellen dat er in die tijd een grote
verscheidenheid aan honden rondloopt. Het merendeel van de
honden wordt gefokt om hun werkcapaciteiten en hun uiterlijk
is van ondergeschikt belang. In die zin dat het uiterlijk
slechts wordt aangepast om het doel waarvoor ze gefokt
worden - het werk – te verbeteren. Kleur is dan wel van
belang, maar voor een geheel ander doel dan de reden -
schoonheid of rasstandaard - die we vandaag de dag
hanteren. Om een voorbeeld te noemen: erfhonden moeten zwart
en ruig zijn om indringers af te schrikken. Wit wordt
slechts als schutkleur gezien in de poolstreken, hoewel er
melding wordt gemaakt van het feit dat men een witte hond
bij de kudde zal kunnen onderscheiden van de wolf. In zijn
boek ‘Der Deutsche Schäferhund im Wort und Bild’(1921) geeft
Von Stephanitz een uitleg over zijn denkwijze wat kleuren
betreft. Hij spreekt dan voornamelijk over herdershonden die
bij de kudde moeten werken.
|
De schaapherders moeten
wit van kleur zijn (Toshya) |
“De vraag is of donker gekleurde, met
name zwarte honden, evengoed in staat zullen zijn om de
kudde te hoeden dan zij die lichter van kleur zijn of zelfs
wit. Het is bekend dat zwarte honden teveel de zon
aantrekken en zo meer last zullen hebben van de warmte of
zelfs van een zonnesteek. De witte behoort alleen voor te
komen in besneeuwde gebieden zodat de vacht als schutkleur
kan dienen.”
1882 was het jaar van
de tentoonstelling in Hannover. Op deze tentoonstelling
worden twee Herdershonden voorgebracht, te weten; de
grijs-witte reu Kirass en de zuiver witte reu Greiff. De
witte herdershond Greiff wordt in 1879 geboren, het is een
witte hond met staande oren en een stokharige vacht. Jammer
genoeg is er niets bekend over zijn voorouders.
Diezelfde Greiff zien
we terug in 1887, ditmaal in gezelschap van zijn twee witte
dochters Greiffa en Russin. Hoe het deze drie honden verder
vergaat is niet bekend. Verdere meldingen van fokkerijen met
zuiver Witte Herders zijn er echter ook niet. Een feit is
wel dat de witte Greiff de grootvader zal blijken te zijn
van de allereerste Duitse Herder in het stamboek, Hektor
Linksrhein, omgedoopt door zijn nieuwe eigenaar Rittmeester
Von Stephanitz in ‘Horand von Grafrath’ (SZ1). De ironie van
het verhaal wil dat het voor altijd de vraag zal blijven of
de Witte Herder voornamelijk door dit feit tot de dag van
vandaag heeft kunnen overleven. Of is dit gegeven de oorzaak
dat de Witte Herder met uitroeiing in Europa is bedreigd en
dat er nog steeds heftige discussies ontstaan omtrent de
herkomst van het ras? Wie zal het zeggen?
De Duitse Herdershond
 |
In 1891, ver
voordat Hektor Linksrhein in beeld komt, wordt
Phylax opgericht, de eerste Duitse Herdershonden
Vereniging. De oprichters van Phylax zijn de
vrienden Riechelmann-Danau en Graf von Hahn. De
vereniging houdt zich bezig met het fokken van
Duitse Herdershonden, voornamelijk in Noord- en
Midden Duitsland. Door gebrek aan systematische
leiding en interne problemen wordt deze vereniging
enkele jaren later in 1894 ontbonden. Toch is deze
vereniging de grondlegger van de fokkerij van Duitse
Herdershonden. Ook Rittmeister Max von Stephanitz
behoort bij de groep mensen die de droom van een
uniform Duits Herderras wil verwezenlijken.
Jarenlang is ook hij op zoek naar die ene hond, die
in zijn ogen het ideaal beeld vormt om stamvader van
het ideale ras te worden. Hoewel hij de toenmalige
hond – een kruising van de grovere Zuid-duitse en de
fijnere, snellere Noord-duitse hond met stokhaar en
staande oren - al een vrij goede werkhond vindt,
ontbreekt het deze honden aan wat hij ‘Joie de vivre’
noemt. |
In
1880 koopt Von Stephanitz een landgoed in de buurt van
Grafrath om daar het ideaalbeeld van zijn hond te kunnen
fokken. Zijn grote voorbeeld hierbij is de Engelse werkwijze
bij het fokken van werkhonden. Ondanks zijn grote
bewondering voor de Engelse fokkerij heeft hij er ook felle
kritiek op. Hij vraagt zich af of de Engelsen met hun
zakelijke instelling de ziel van een echte Herdershond wel
kunnen begrijpen en hij ergert zich aan het - in zijn ogen -
buitenissige uiterlijk van bepaalde Engelse rassen, zoals
bijvoorbeeld dat van de Engelse Bulldog. De kentering in
zijn fokkerij komt in 1899, met de komst van Hektor
Linksrhein.
|
Hektor
Linksrhein |
Hektor Linksrhein wordt op 1 januari 1895 geboren. Hij is
gefokt door Herr Sparwasser en komt uit hetzelfde nest als
Luchs SZ 155. Zijn ouders zijn Kastor SZ 153 en Lene
Sparwasser SZ 156. Lene is een dochter van Lotte en de witte
reu Greiff. Over de ouders van Lotte is niets bekend, noch
over de afstamming van Greiff. In 1899 koopt Von Stephanitz
Hektor en geeft hem de naam Horand von Grafrath. Met spijt
bekent hij dat het erg jammer is dat deze honden - hij
spreekt dan van Hektor en zijn nestbroertje Luchs – niet uit
zijn kennel zijn voortgekomen. Wel vindt hij dat dit feit
het hem gemakkelijker maakt om - op een bijna lyrische wijze
- de kwaliteiten van deze hond te kunnen verwoorden. In zijn
ogen vertegenwoordigt Horand alles wat men kan wensen bij
een hond en zelfs voor fokkers die slechts op uiterlijk
fokken is hij de ongekroonde koning. De hond is met een
schofthoogte van 60 cm een perfecte middelmaat voor die
tijd, hij heeft krachtig bone en een ideale belijning. Hij
heeft een nobel hoofd met staande oren, en is droog en edel
van bouw. Zijn karakter is al even perfect als zijn
uiterlijk, trouw aan zijn baas en met een grote
dienstbaarheid straalt hij levenslust uit. Samen met zijn
nestbroer Luchs is Horand het lot, of liever gezegd ‘de
leidende ster’, van de Duitse Herdershond, aldus Von
Stephanitz. Zo wordt Horand de stamvader van de huidige
Duitse Herders. Enkele weken na de aankoop van Horand sticht
Von Stephanitz samen met Arthur Meyer de ‘Verein für
Deutsche Schäferhunden’ en Horand wordt als eerste
ingeschreven in het stamboek, SZ 1. Op de ledenvergadering
in september 1899 worden de raskenmerken voor de Duitse
Herdershond aangenomen.
PAGE UP
Next >>
1 -
2 -
3 -
4 -
5 -
6
 |
This
website was first launched in 1998 - If you have
questions about this site or corrections, please
mail the webmaster
©
Pride webdesign 2011 -
W.R. Tilstra - Of Kimberly's Pride
-
dogpride@chello.nl |
|
