Elleboog Dysplasie

© Copyright: W. R. Tilstra
De Witte Herder: Uit de schaduw in het licht

Inleiding

Het verhaal elleboogdysplasie sluit aardig aan bij de bevindingen rondom heupdysplasie, in die zin dat er ook een erfelijke factor is, hoogst waarschijnlijk polygenetisch. Ook hier spelen de omgevingsinvloeden een belangrijke rol. Het is nog niet zo heel lang geleden dat de Amerikaanse en Canadese fokkers het vermoeden krijgen dat elleboogdysplasie bij de Witte Herder veel vaker voorkomt dan wordt gedacht. Ongeveer tien jaar geleden is men daar begonnen met het systematisch onderzoeken van de fokdieren op elleboogdysplasie (ED). De resultaten vallen bitter tegen. Inderdaad, ED komt geregeld tevoorschijn  tijdens deze onderzoeken, die worden uitgevoerd op honden rond de vierentwintig maanden. Om goed te kunnen vaststellen hoe deze aandoening vererft is echter meer onderzoek nodig. Naar aanleiding van de gevonden arthrose op de aangetaste ellebogen en onderzoek hiernaar, veronderstelt men dat ED een genetische basis heeft en dus erfelijk is. Onderzoek heeft eveneens uitgewezen dat de omgeving zoals voedsel en beweging, net als bij heupdysplasie, van groot belang is voor het ontwikkelen van ED of de ernst ervan. Een (te) snelle groei en verkeerde beweging – overbelasting - zou het risico om ED te ontwikkelen vergroten. Ook is door onderzoek duidelijk geworden dat bij ouders met ED de pups een groter risico hebben om zelf ED te ontwikkelen. ED wordt tegenwoordig gezien als één van de meest voorkomende orthopedische problemen bij grote en middelgrote rassen. In feite is het een groeistoornis die op jonge leeftijd voorkomt en chronische kreupelheid kan veroorzaken. Er zijn meerdere verschijnselen die onder de noemer ED vallen.

- LPA:   Los processus anconeus - LPC:   Los processus coronoïdeus - OCD:  Osteochondrosis dissecans - EI:       Elleboog incongruentie

De verschillende vormen van ED zijn enigszins rasgebonden; dat wil zeggen dat een bepaalde vorm van ED meer voorkomt bij een bepaald ras. Bij LPA ontstaat er een groot, niet vastgegroeid of verkeerd vastgegroeid botstuk aan de bovenzijde van het gewricht. Dit veroorzaakt instabiliteit waardoor de interactie tussen de humerus (opperarmbeen) en de elleboog verkeerd gaat. Met name de Witte Herder en zijn gekleurde broeder de Duitse Herder zijn gevoelig voor deze vorm van ED. Bij Rottweilers en Berner Sennenhonden ziet men vaker LPC, een klein stukje bot dat los zit aan de binnenzijde van het gewricht. Bij een aantal andere rassen waaronder de Labrador Retriever en de Golden Retriever, komen we vaak een mengbeeld van LPC en het loslaten van een stukje kraakbeen aan de binnenzijde van het gewrichtsvlak van de opperarm (medial condyle) tegen; dit noemen we OCD. Onder incongruentie van het gewricht verstaan we het hoogteverschil tussen de ellepijp en het spaakbeen.

Symptomen

Honden met ED kunnen op jonge leeftijd kreupelheid vertonen; dit hoeft echter niet. Vooral als het om LPA, of een beiderzijds probleem gaat is er vaak geen sprake van kreupelheid. Soms wordt deze vorm van ED pas zichtbaar op een leeftijd van vijf tot zeven jaar, soms nooit. Deze kreupelheid kan tijdelijk of met tussenpozen zijn. Springen en snelle wendingen kunnen de kreupelheid tevoorschijn brengen en/of verergeren. Meestal is er ook een bewegingsbeperking en een lichte zwelling in de elleboog aanwezig. Die zwelling kan worden waargenomen door de elleboog aansluiting te betasten. Om ED en de vorm daarvan vast te stellen, is röntgenologisch onderzoek nodig. Op de foto’s zijn de vormen LPA en OCD het best waarneembaar. LPC is moeilijker te detecteren, omdat het botfragmentje zo klein is dat het wegvalt in de omliggende botstructuren van het ellebooggewricht.

Behandeling

Zoals altijd geldt dat voorkomen beter is dan genezen. Voorkom een te grote voedselopname bij de jonge hond. Vermijd toevoegingen in de vorm van supplementen, kalk, mineralen, vitaminen. Bij geconstateerde ED is het soms noodzakelijk om operatief in te grijpen om de losse botdeeltjes te verwijderen.

De medische behandeling houdt in:

-    het verminderen van te veel inspanningen en het voorkomen van  oefeningen waarbij de hond

     veelvuldig op de voorhand belandt. Zwemmen is een goed alternatief om de hond onbelaste

     beweging te geven.

-    het verminderen van overgewicht, vermageren indien nodig. Het aan de schrale kant houden

     van de hond.

-    het voorkomen van te snelle groei door een aangepast dieet, vooral voedingssupplementen zijn

     uit den boze.

-    soms is het gebruik van pijnstillers nodig.

Honden zonder symptomen hebben geen behandeling nodig.

Ook in Nederland hebben zich intussen enkele ernstige gevallen van ED voorgedaan binnen het Witte Herderras. De vraag rijst of het verstandig zou zijn alle toekomstige fokdieren te onderzoeken op ED. Dierenartsen, bekend met de Witte Herder en deze problematiek dringen aan op een systematisch onderzoek. Het is moeilijk te bepalen, gezien de smalle fokbasis bij de Witte Herder, in hoeverre aanverwanten van de lijders uitgesloten zouden moeten worden van de fokkerij. Daarvoor zijn er ook nog teveel onduidelijkheden in de wetenschappelijke onderzoeken. Door de honden te screenen, vanwege de erfelijke achtergrond van ED, alvorens voor de fokkerij te gebruiken, kunnen we in ieder geval de lijders herkennen en uitsluiten van de fokkerij. Zo verminderen de kansen om deze aandoening te verbreiden.

PAGE UP

This website was first launched in 1998 - If you have questions about this site or corrections, please mail the webmaster ©  Pride webdesign 2011  -  W.R. Tilstra  -  Of Kimberly's Pride  -  dogpride@chello.nl